Choroby układu krążenia są dzisiaj najczęstszą przyczyną zgonów na świecie. W 2019 roku 32% zgonów było spowodowanych chorobami układu krążenia, z czego aż 85% stanowiły zawały serca i udary mózgu. Do czynników ryzyka zalicza się między innymi otyłość, palenie papierosów, brak ruchu i cukrzycę.
Natomiast mniej poznaną przyczyną są zaburzenia flory bakteryjnej jelit, czyli tzw. dysbioza jelitowa. Dysbioza jelitowa to zaburzenie równowagi ilościowej i jakościowej mikrobioty jelitowej, polegające na zmniejszeniu różnorodności dobrych bakterii oraz wzroście patogenów.
Od dawna wiadomo, że zdrowie zaczyna się w jelitach. Wciąż jednak poznajemy nowe mechanizmy powstawania schorzeń w przypadku zaburzeń flory bakteryjnej.
Endotoksyny a choroby serca
Oto, co piszą autorzy artykułu opublikowanego w Aging and Disease w 2022 roku:
Interakcja między florą jelitową a gospodarzem przyciągnęła w ostatnich latach wiele uwagi. […]
Coraz więcej dowodów wskazuje, że brak równowagi flory jelitowej może być potencjalnym czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia. Co więcej, brak równowagi flory jelitowej może być również związany z chorobami, takimi jak nieswoiste zapalenia jelit, choroby neurologiczne i alergie. Liczne badania potwierdziły ścisły związek między florą jelitową a chorobami układu krążenia.
Po pierwsze, zmiany w składzie i funkcji flory jelitowej związane z chorobami są związane z miażdżycą (AS), chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca i cukrzycą typu 2.
Po drugie, metabolity flory jelitowej zostały zidentyfikowane jako ważny czynnik rozwoju chorób układu krążenia. Flora jelitowa może wytwarzać biologicznie aktywne metabolity, które mogą wpływać na funkcje fizjologiczne gospodarza. Poprzez badanie przeszczepionej flory jelitowej, specyficzne szlaki zależne od flory jelitowej i dalsze metabolity mogą prowadzić do wystąpienia chorób układu krążenia poprzez specyficzne receptory gospodarza i wykazały istotne znaczenie kliniczne w badaniach na ludziach.
Źródło: https://www.aginganddisease.org/EN/10.14336/AD.2021.1022
Zdrowie zaczyna się w jelitach — ale co to znaczy?
Jednym z problemów związanych z zaburzeniami flory bakteryjnej jest brak syntezy krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Kwasy te są podstawowym paliwem komórek znajdujących się w jelitach. Ponadto chronią one nabłonek jelit przed uszkodzeniem. Jeśli zabraknie bakterii syntetyzujących te kwasy, pojawia się problem z przepuszczalnością nabłonka jelit. Mówimy wówczas o zespole nieszczelnego jelita, który jest przyczyną przedostawania się do krwiobiegu toksyn znajdujących się w jelitach.
Toksyny te wywołują stany zapalne różnych tkanek, w tym naczyń krwionośnych. Jedną z najczęściej występujących toksyn są lipopolisacharydy (LPS), zwane także endotoksynami. Endotoksyny nie tylko wywołują stany zapalne organizmu, ale także uszkadzają nabłonek jelit, czyniąc go bardziej przepuszczalnym.
Autorzy wspomnianego artykułu opisują szereg mechanizmów, w jakich endotoksyny uszkadzają serce i naczynia krwionośne:
Możliwy mechanizm powstawania chorób układu krążenia indukowanych przez LPS jest następujący.
Po pierwsze, LPS podwyższa ekspresję genów związanych ze stanem zapalnym i znacząco zwiększa stężenie czynnika martwicy nowotworów alfa (TNFα) i interleukiny 6 (IL-6) w osoczu. Hamuje to utlenianie mitochondrialnych kwasów tłuszczowych w kardiomiocytach. Ponieważ serce produkuje głównie adenozynotrifosforan poprzez utlenianie kwasów tłuszczowych, ostatecznie spowoduje to pogorszenie funkcji mechanicznej serca.
Po drugie, LPS stymuluje makrofagi do uwalniania promiażdżycowych czynników zapalnych komórek (takich jak TNFα, IL-1, IL-6, IL-8 i IL-12), co przyspiesza postęp miażdżycy i nasila agregację płytek krwi poprzez aktywację katepsyny G leukocytów za pośrednictwem TLR4. (…)
Jednocześnie, LPS może uczestniczyć w procesie zakrzepicy poprzez zwiększenie ekspresji czynnika tkankowego makrofagów. LPS może również nasilać produkcję cytokin prozapalnych przez monocyty za pośrednictwem płytek krwi pod wpływem typowych agonistów, takich jak Pam3CSK4, w interakcji z TLR4, uczestnicząc w procesie zakrzepicy.
Źródło: https://www.aginganddisease.org/EN/10.14336/AD.2021.1022
Zdaję sobie sprawę, że powyższy fragment może być niezrozumiały dla osoby bez wykształcenia medycznego, więc w uproszczeniu:
LPS (czyli endotoksyny) zaburzają produkcję energii w sercu, zmniejszając zdolność do skurczu mięśnia sercowego, wywołują miażdżycę oraz nasilają tworzenie zakrzepów w naczyniach krwionośnych.
Jak zapobiegać dysbiozie jelitowej i nagromadzeniu endotoksyn?
Po pierwsze, należy dostarczyć organizmowi odpowiednich szczepów bakterii. Zanim jednak pobiegniesz do apteki po probiotyki, warto pamiętać, że dostępne preparaty zawierają najczęściej tylko kilka szczepów bakterii. Tymczasem w naszych jelitach żyje nawet 1500 szczepów różnych bakterii!
Długotrwałe przyjmowanie tylko kilku szczepów także może zaburzać florę bakteryjną. Z tego powodu powinniśmy zadbać o pożywienie zawierające różnorodne szczepy. Należą do nich kwaśne mleko, prawdziwe jogurty i kiszonki. Ich regularne spożywanie sprzyja rozwojowi zdrowej flory bakteryjnej.
Po drugie, należy wyeliminować czynniki sprzyjające rozwojowi złych bakterii i nagromadzeniu endotoksyn. Przede wszystkim należy zadbać o regularne wypróżnianie. Regularne oznacza minimum raz dziennie. Istnieje wiele przyczyn powstawania zaparć. Do najczęstszych należą: niedoczynność tarczycy, przyjmowane leki oraz zła dieta.
Dr Raymond Peat zalecał codzienne spożywanie surówki z surowej marchwi z dodatkiem oleju kokosowego lub oliwy z oliwek. Surowa marchew wspomaga usuwanie endotoksyn. Podobne właściwości ma sok pomarańczowy i same pomarańcze, grzyby oraz kawa. Kawa dodatkowo wspomaga wypróżnianie.
Glicyna – aminokwas, z którego w 30% zbudowany jest kolagen – wspomaga odbudowę nabłonka jelitowego i działa przeciwzapalnie. Glicyna występuje w ścięgnach, skórze i chrząstkach – jej naturalnym źródłem jest rosół gotowany na kościach czy galaretki z tzw. kurzych łapek. Dostępne są także suplementy diety.
Glicyna (aminokwas)
Glicyna to kluczowy aminokwas, który naturalnie wspiera organizm w wielu procesach życiowych. Jest podstawowym składnikiem kolagenu i glutationu, odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie mięśni, układu nerwowego oraz wspiera regenerację organizmu.
Ponadto można się wspomagać, suplementując węgiel aktywny w niewielkich dawkach – 500 mg/dzień. Jednak należy pamiętać, aby węgiel spożywać w odstępie dwóch godzin od jedzenia czy przyjmowania leków.
Nie należy zapominać o regularnej aktywności fizycznej. Aktywność fizyczna stymuluje perystaltykę jelit (wypróżnianie) oraz naturalne mechanizmy przeciwzapalne.
Węgiel aktywny 500 mg – 60 kapsułek | Detox i ulga na gaz
Węgiel aktywny z kokosa w formie kapsułek. Wysokie stężenie węgla aktywnego – 500 mg w jednej kapsułce. Naturalny węgiel aktywny, clean label – najprostszy skład, bez zbędnych dodatków.
