W dobie ekranów, światła niebieskiego i długich godzin skupienia wzroku, nasze oczy są narażone na ogromny stres oksydacyjny i pogarszające się mikrokrążenie. Na szczęście w naturze możemy znaleźć rośliny bogate w karotenoidy (szczególnie luteinę oraz zeaksantynę), antocyjany, proantocyjanidyny, witaminę C oraz substancje poprawiające mikrokrążenie w naczyniach gałki ocznej.
Zioła wspierające dobry wzrok
Poniżej znajdziesz sprawdzone, naturalne i najczęściej polecane rośliny, które działają korzystnie na zdrowie oczu.
Francisco Manuel Blanco (O.S.A.), Public domain, via Wikimedia Commons
Aksamitka wzniesiona (Tagetes erecta)
Płatki aksamitki (zwłaszcza jej pomarańczowe odmiany) są jednym z najbogatszych naturalnych źródeł luteiny i zeaksantyny. To dwa kluczowe karotenoidy, które gromadzą się w plamce żółtej oka i pomagają filtrować światło niebieskie. Regularne spożycie tych substancji pomaga zmniejszyć ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD), a także chroni siatkówkę przed uszkodzeniami spowodowanymi stresem oksydacyjnym. Jako surowiec zielarski najczęściej stosuje się suszone płatki w naparach lub standaryzowane ekstrakty.
Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Public domain, via Wikimedia Commons
Nagietek lekarski (Calendula officinalis)
Kwiat nagietka zawiera spore ilości luteiny i zeaksantyny (szczególnie bogate są jego intensywne, pomarańczowe odmiany). Dzięki temu działa ochronnie na siatkówkę i rogówkę oka, wspiera regenerację nabłonka oczu i łagodzi podrażnienia. W fitoterapii bardzo często łączymy go z aksamitką w mieszankach wspierających prawidłowe widzenie.
Carl Axel Magnus Lindman, Public domain, via Wikimedia Commons
Chaber bławatek (Centaurea cyanus)
Kwiat tej rośliny to tradycyjny środek kojący zmęczone i zaczerwienione oczy. Napary oraz okłady z chabra działają łagodząco przy podrażnieniach spojówek i zmęczeniu wzroku. Zawarte w nim flawonoidy i antocyjany wspierają kondycję delikatnych naczyń krwionośnych. Bardzo dobrze działa stosowany w formie hydrolatu, który można użyć rozpylając bezpośrednio na oczy.
Amédée Masclef, Public domain, via Wikimedia Commons
Borówka czernica (Vaccinium myrtillus)
Antocyjany z borówki poprawiają mikrokrążenie siatkówki, zwiększają elastyczność naczyń włosowatych i ułatwiają adaptację oka do ciemności (tzw. widzenie zmierzchowe). Substancje aktywne borówki wspierają neutralizację wolnych rodników, co pomaga spowalniać procesy starzenia się struktur oka. Najlepsze rezultaty obserwuje się przy regularnym stosowaniu przez 2–3 miesiące. Suplementy z czernicą można stosować także u dzieci przy problemach z krótkowzrocznością.
New York Botanical Garden., Public domain, via Wikimedia Commons
Aronia czarna (Aronia melanocarpa)
Owoce aronii zawierają wysokie stężenie antocyjanów i witaminy C, które stanowią bardzo dobrą ochronę przed nagromadzonymi wolnymi rodnikami. Składniki zawarte w tej roślinie uelastyczniają naczynka krwionośne a także zapobiegają nasileniom stanów zapalnych w całym organizmie.
Carl Axel Magnus Lindman, Public domain, via Wikimedia Commons
Porzeczka czarna (Ribes nigrum)
Podobnie jak aronia, czarna porzeczka dostarcza dużej dawki naturalnej witaminy C. Dzięki temu wspomaga produkcję kolagenu w tkankach oka, a dodatkowo działa przeciwzapalnie. Surowiec ten poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego i uszczelnia naczynka włosowate.
Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Public domain, via Wikimedia Commons
Winorośl właściwa (Vitis vinifera)
Nasiona winogron są bogatym źródłem oligomerycznych proantocyjanidyn, znanych jako OPC. Substancje aktywne w winogronach zwiększają elastyczność naczyń krwionośnych, zwiększają przepływ krwi w oku i chronią przed uszkodzeniami wywołanymi cukrzycą oraz miażdzycą.
Philipp Franz von Siebold and Joseph Gerhard Zuccarini, Public domain, via Wikimedia Commons
Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba)
Miłorząb japoński wspiera prawidłowe krążenie w naczyniach oka, co sprzyja lepszemu dotlenieniu siatkówki. Dzięki silnym właściwościom przeciwutleniającym pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym i procesami starzenia. Standaryzowane wyciągi z liści miłorzębu poprawiają ukrwienie siatkówki i nerwu wzrokowego. Szczególnie pomocny przy jaskrze z niskim ciśnieniem, retinopatii cukrzycowej i przy ogólnym „zamglonym” widzeniu. Przy regularnym stosowaniu następuje znaczna poprawa mikrokrążenia w gałce ocznej.
Carl Axel Magnus Lindman, Public domain, via Wikimedia Commons
Marchew zwyczajna (Daucus carota)
Beta-karoten z marchwi jest prekursorem witaminy A, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania fotoreceptorów (pręcików i czopków). Dodatkowo działa jako silny przeciwutleniacz. Może to wspierać opóźnianie procesów starzenia narządu wzroku oraz zmniejszać ryzyko pogorszenia widzenia związanego z obciążeniem oczu, np. pracą przy ekranie. Pamiętajmy, że beta-karoten najlepiej przyswaja się w obecności zdrowych tłuszczów (np. z dodatkiem oliwy lub masła).
Jak włączyć te rośliny do codziennej rutyny?
Istnieje kilka sprawdzonych form korzystania z darów natury:
- Napary ziołowe: chaber, nagietek, aksamitka, liść borówki czy miłorząb.
- Soki świeżo wyciskane: połączenie marchwi, aronii i czarnej porzeczki.
- Ekstrakty standaryzowane: najwygodniejsze źródło skoncentrowanej luteiny i OPC.
- Okłady i hydrolaty: na zmęczone i zaczerwienione powieki.
Przykładowa mieszanka ziołowa „Zdrowe Oczy”
(na ok. 1 litr naparu dziennie)
- 1 łyżeczka płatków aksamitki,
- 1 łyżeczka płatków nagietka,
- 1 łyżeczka kwiatu chabra,
- 1 łyżeczka suszonych owoców lub liści borówki czernicy,
- ½ łyżeczki liścia miłorzębu,
- ½ łyżeczki rozdrobnionych nasion winogron (opcjonalnie).
Sposób przygotowania: Zioła zalewamy 1 litrem wrzątku i parzymy pod przykryciem przez 15–20 minut. Pijemy 2–3 filiżanki dziennie.
Pamiętaj o dobrych nawykach
Zioła działają najlepiej jako wsparcie zdrowego stylu życia. Nie zapominaj o:
- ograniczaniu czasu przed ekranem i regularnych przerwach dla oczu,
- diecie bogatej w zdrowe tłuszcze, masło i jaja (źródła witamin rozpuszczalnych w tłuszczach),
- ćwiczeniach funkcjonalnych wzroku (np. patrzenie w dal).
Jeśli potrzebujesz indywidualnej porady, zapraszam na konsultację fitoterapeutyczną. Możemy spotkać się osobiście w gabinecie Ostmedic w Gdańsku lub porozmawiać online.
Rezerwacji dokonasz na stronie www.osteopatagdansk.pl lub dzwoniąc pod numer 508 489 851.
