Siedząc długie godziny przy komputerze zauważyłem pogarszanie się mojego wzroku. W pierwszym odruchu zrzuciłem to na starość. Jednak pomiar pola elektromagnetycznego wokoło monitora kazał mi zająć się poważniej tematem.
Okazało się bowiem, że zmiana jakości obrazu monitora była związana ze zmianą oświetlenia neonowego ekranu na diody LED. Okazało się również, że te lampy emitują znacznie większe ilości promieniowania niebieskiego w paśmie 460-520 nm aniżeli poprzednie oświetlenie. Jakość obrazu była zdecydowanie lepsza, ale jakim kosztem, kosztem mojego wzroku!!!
O barwie niebieskiej światła widzialnego pisze się często w kontekście potencjalnej szkodliwości zdrowotnej. Naturalne światło niebieskie dociera do siatkówki oka w niewielkiej ilości i nie stanowi zagrożenia dla wzroku.
Ani słowa o sztucznym świetle niebieskim!!!
Czy niebieskie światło jest szkodliwe?
To ono utrzymuje stan czuwania w ciągu dnia, jednak długotrwałe wystawienie na jego działanie może prowadzić do przemęczenia oczu, zaburzać rytm snu, a w skrajnych przypadkach również prowadzić do uszkodzenia siatkówki i zwyrodnienia plamki żółtej.
Zacząłem więc poszukiwania prac naukowych na temat zapobiegania i leczenia tych uszkodzeń.
Niestety okazało się, że znacznie więcej doniesień naukowych stwierdza negatywny wpływ światła niebieskiego na żywe organizmy. Przede wszystkim promieniowanie niebieskie ma destrukcyjne działanie na siatkówkę oka, zaburza rytm biologiczny, gospodarkę hormonalną i związane z tym samopoczucie dzieci oraz osób starszych.
Blue Light [światło niebieskie] jest emitowane przez urządzenia elektroniczne:
- ekrany komputerów i laptopów, telewizorów,
- ekrany telefonów komórkowych, smartfonów,
- oświetlenie LED,
- wyświetlacze LCD.
Niebieskie światło ma chłodną barwę i działa pobudzająco na organizm. Nadmierna ekspozycja oczu na Blue Light może prowadzić m.in. do suchości oka, łzawienia i zaburzenia rytmu dobowego organizmu.
Istotnym zagrożeniem, jakie wiąże się z oddziaływaniem światła niebieskiego, jest ryzyko uszkodzenia wzroku. Światło niebieskie jest przepuszczane przez rogówkę i soczewkę oczną, a następnie pochłaniane w warstwie barwnikowej siatkówki, w naczyniówce i naczyniach krwionośnych. Pochłonięte promieniowanie może wywoływać efekt termiczny bądź reakcje fotochemiczne, skutkujące uszkodzeniem siatkówki.
Po zapoznaniu się z piśmiennictwem dotyczącym zmian patologicznych w oku, zwróciłem uwagę na AMD.
Co to jest AMD?
AMD (Age-related Macular Degeneration) czyli zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem, i nie tylko, jest schorzeniem siatkówki powodującym utratę widzenia centralnego. Plamka żółta jest niewielkim obszarem w centrum siatkówki. Odgrywa ona bardzo ważną rolę, ponieważ jest odpowiedzialna za nasze widzenie centralne. Dzięki jej działaniu możliwe jest dostrzeganie drobnych szczegółów. Jej funkcje są wykorzystywane w takich aktywnościach jak czytanie, rozpoznawanie twarzy, oglądanie telewizji i jazda samochodem. Dzięki niej jesteśmy również w stanie odróżniać kolory.
Uszkodzenie plamki żółtej jest schorzeniem charakteryzującym się powolnym i bezbolesnym postępem. Jednak w niektórych przypadkach AMD może rozwijać się szybciej, powodując nieodwracalną utratę wzroku w krótkim czasie. W większości przypadków zwyrodnienie plamki żółtej przybiera postać suchej, dotyczy to ok. 90% osób dotkniętych chorobą. Znacznie rzadziej w AMD występuje postać wysiękowa.
Sucha postać AMD
W jej przebiegu dochodzi do powolnego zaniku fotoreceptorów, tzw. czopków, które biorą udział w procesie widzenia. Suche AMD postępuje stosunkowo powoli, jednak z upływem czasu tempo zmian może się nasilić.
Wysiękowa postać AMD
Ta postać schorzenia, na którą zapada około 10% pacjentów, może być groźniejsza i prowadzić do nagłego pogorszenia wzroku. W tej postaci choroby dochodzi do wzrostu nieprawidłowych naczyń pod siatkówką centralną. Z naczyń tych do siatkówki może przesączać się płyn lub krew, powodując powstanie ciemnej plamy w centrum widzenia.
Do czynników, które mogą przyczynić się do rozwoju zwyrodnienia plamki AMD, należą:
- zaawansowany wiek pacjenta,
- palenie tytoniu,
- dziedziczność, w rodzinach osób chorujących na AMD schorzenie występuje częściej,
- choroby ogólne, jak np. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość,
- rasa, osoby rasy białej chorują częściej,
- płeć, kobiety chorują nieco częściej niż mężczyźni.
A ja dodaję: zwiększenie czasu pracy z komputerami i oglądanie telewizji.
Objawy AMD
Do klasycznych objawów AMD należą:
- obniżona ostrość wzroku (niewyraźne widzenie centralne, czyli „na wprost”),
- nieprawidłowości w widzeniu linii prostych,
- mroczek centralny – jasna bądź ciemna plamka na środku pola widzenia,
- zdeformowane kształty przedmiotów,
- obniżone wrażenie kontrastu (bledsze, mniej nasycone kolory).
Tyle informacji znajdziemy na stronach internetowych podpisywanych przez tzw. ekspertów. Jak można się przekonać ani słowa o polu elektromagnetycznym emitowanym przez niektóre urządzenia techniczne!!!
Pierwszy symptom zwyrodnienia plamki ma postać małych złogów (druz), które zbierają się pod nabłonkiem siatkówki. Z biegiem czasu liczba druz zwiększa się, a one same – rosną, stąd wynikają nieprawidłowości w funkcjonowaniu fotoreceptorów i pozostałych warstw siatkówki, która przestaje pełnić swą kluczową rolę w procesie widzenia. Przez lata degeneracja plamki rozwija się i zajmuje coraz większe obszary, prowadząc do tak zwanego zaniku geograficznego. Zwykle jest to ostatni etap suchej postaci schorzenia.
Ponad 10% osób cierpi na wysiękową (mokrą) postać AMD. Wówczas powstają nieprawidłowe naczynia krwionośne pod siatkówką, które często przeciekają i krwawią prowadząc do obrzęków i bliznowacenia siatkówki. W ten sposób znacznie obniżają jakość widzenia a w konsekwencji przyczyniają się do powstania groźnych, nieodwracalnych uszkodzeń plamki żółtej.
U 10-15% pacjentów z suchym zwyrodnieniem plamki żółtej przechodzi ono w postać mokrą. W każdej postaci AMD uszkodzone jest widzenie centralne, peryferyjne zaś pozostaje nienaruszone. Skutkuje to tzw. widzeniem lunetowym.
Po wpisaniu do wyszukiwarki AMD wyświetla się ponad 13 000 rekordów, z których zdecydowana większość chce coś sprzedać jako produkt leczniczy tej choroby. Oczywiście na pierwszym miejscu znajdują się specjaliści od laseroterapii.
Inną metodą proponowaną przez okulistów pracujących w systemie NFZ jest proponowanie zastrzyków do oka. Nie będę wymieniał nazw tych preparatów z przyczyn oczywistych. Podam tylko, że w Niemczech taki zastrzyk kosztuje ok. 360 euro, i jest refundowany przez ubezpieczalnie, czyli po przeliczeniu ok. 2000 – 2500 zł.
W Polsce natomiast, np. w Gdańsku oferuje się te preparaty za 10 000 złotych i nie są refundowane. Jednocześnie informuje się chorego, ze musi przyjąć co najmniej 4 zastrzyki. Nie znalazłem żadnych prac okulistów, co dzieje się z chorymi po np. 2-5 latach. Moje obserwacje dowodzą, że najcześciej po 2-3 latach chory ślepnie na oko, do którego podawano te preparaty.
Jaskółcze ziele i krwawnik
Mając przed sobą perspektywę wyrzucenia kilkudziesięciu tysięcy złotych i utratę wzroku rozpocząłem poszukiwania innej metody leczenia tej choroby.
W związku z faktem, że za moich czasów uczono jeszcze fitoterapii, postanowiłem skorzystać z nabytych umiejętności i sprawdzić je na sobie.
Dzięki Kochanej Małżonce szybko zaopatrzyłem się w jaskółcze ziele i krwawnik. Po zmiażdżeniu tych roślin w moździerzu na papkę, delikatne rączki Małżonki nakładały mi tę papkę na zamknięte oczy.
W początkowej fazie leczenia zabieg taki powtarzaliśmy dwa razy dziennie z odstępem ok. 12 godzin. Czas pobytu papki na oczach określiłem na 45 minut. Można prawdopodobnie wydłużyć ten czas do 60 minut, ale takie leżenie na wznak jest strasznie nudne.
Tak wygląda papka nakładana na powieki. Jeżeli jest za sucha, to dolewałem łyżeczkę czarnej herbaty.
Przed przeprowadzeniem tego eksperymentu na sobie zgłosiłem się do okulisty, który wykonał badania komputerowe, co pokazuje rycina poniżej. Badania wykonano pierwszego kwietnia 2020 roku.
Już po ok 3-4 tygodniach zniknęła czarna plamka „latająca” przed okiem. Kurację prowadziłem przez następne tygodnie zmniejszając częstotliwość wykonywanych zabiegów do 2-3 w tygodniu.
Jaskółcze ziele jest rośliną, która można zbierać od maja do września. Ale co robić przez okres jesienny, zimowy i wiosenny. Postanowiłem zamrażać odpowiednie porcje w woreczku plastikowym i odmrażać każdorazowo przez przeprowadzeniem zabiegu. W ten prosty sposób miałem „świeże” zioła przez cały rok. Nadal co jakiś czas powtarzam zabieg, szczególnie w sytuacji odczuwania pieczenia w oku po dłuższej pracy z komputerem.
Zdjęcie 2. wykonane w marcu 2022. Widać zmniejszenie się odwarstwienia, a właściwie powrót do normy, czyli tak jak było przed chorobą.
Piśmiennictwo
- https://takecontrol.substack.com/p/light-therapy-can-save-your-eyes
- https://takecontrol.substack.com/p/is-technology-stealing-your-eyesight
- Arch Toxicol. 18 lutego 2019 r. Epub 18 lutego 2019 r. PMID: 30778631. Toksyczność niebieskiego światła led i A2E jest związana z upośledzeniem dynamiki mitochondriów w komórkach ARPE-19: implikacje dla związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej.
- Chronobiol Int. Grudzień 2009 ;26(8):1602-12. PMID: 20030543. Bursztynowe soczewki blokujące niebieskie światło i poprawiające sen: randomizowana próba.
- J Psychiatr Res. styczeń 2018 ;96:196-202. Epub 2017 Paź 21. PMID: 29101797. Blokowanie nocnego niebieskiego światła na bezsenność: randomizowana, kontrolowana próba.
- Zaburzenie dwubiegunowe. 2016 05 ;18(3):221-32. PMID: 27226262. Niebieskie okulary blokujące jako dodatkowe leczenie manii: randomizowane badanie kontrolowane placebo.
- PLoS Jeden. 2017 ;12(1):e0169114. Epub 2017 3 stycznia. PMID: 28045969. Soczewki okularowe z filtrem światła niebieskiego: parametry optyczne i kliniczne.
- Asia Pac J oftalmol (Phila). 2015 marzec-kwiecień;4(2):80-5. PMID: 26065349. Wpływ okularów redukujących niebieskie światło na krytyczną częstotliwość migotania.
- Zhonghua Yan Ke Za Zhi. 11 czerwca 2018 ;54(6):426-431. PMID: 29895116. Wpływ światła niebieskiego z terminali wizyjnych na powierzchnię oka człowieka.
- Składniki odżywcze. 9 sierpnia 2018 ;10(8). EPUB 9 sierpnia 2018. PMID: 30096952. Wpływ spożycia zabitego termicznie Lactobacillus paracasei KW3110 na zaburzenia oka spowodowane obciążeniem terminala wizualnego (VDT): randomizowane, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo badanie grup równoległych.
- Okulistyka. 2015 wrzesień ;122(9):1777-85. PMID: 26299721. Reakcje źrenic na niebieskie światło o wysokim natężeniu promieniowania korelują z ciężkością jaskry.
- J Psychiatr Res. 2017 04 ;87:61-70. Epub 2016 grudzień 12. PMID: 28017916. Skutki używania smartfona z niebieskim światłem i bez niego w nocy u zdrowych osób dorosłych: randomizowane, podwójnie ślepe, krzyżowe, kontrolowane placebo porównanie.
- Clin Exp Oftalmol. 2012 styczeń-luty;40(1):e87-97. Epub 2011 18 sierpnia. PMID: 21668780. Filtrowanie niebieskiego światła zmniejsza wywołany światłem stres oksydacyjny, starzenie się i akumulację białek macierzy pozakomórkowej w ludzkich komórkach nabłonka barwnikowego siatkówki.
- J Exp Clin Cancer Res. 2009 7 kwietnia;28:48. Epub 2009 7 kwietnia. PMID: 19351402. Wpływ ekspozycji na światło niebieskie w modelu zwierzęcym czerniaka oka.
- Exp Eye Res. 21 lipca 2018 ;177:1-11. Epub 2018 lipca 21. PMID: 30040948. Ekspozycja na nadmierne niebieskie światło LED uszkadza nabłonek barwnikowy siatkówki i fotoreceptory pigmentowanych myszy.
- PLoS Jeden. 2016 ;11(8):e0161041. Epub 2016 12 sierpnia. PMID: 27517861. Wpływ prześwietlenia niebieskiego światła pochodzącego z diod elektroluminescencyjnych na powierzchnię oka myszy.
- Free Radic Biol Med. Lipiec 2015 ;84:373-384. Epub 2015 8 kwietnia. PMID: 25863264. Uszkodzenie siatkówki wywołane przez komercyjne diody elektroluminescencyjne (LED).
- Neuronauka. 17 grudnia 2016 ;339:296-307. Epub 2016 14 października. PMID: 27751961. Uszkodzenie siatkówki wywołane światłem przy użyciu różnych źródeł światła, protokołów i szczepów szczurów ujawnia fototoksyczność diod LED.
- Zhonghua Yan Ke Za Zhi. Styczeń 2015 ;51(1):65-9. PMID: 25877712. [Niebieskie światło i zdrowie oczu].
- Neurochem Res. 2016 wrz ;41(9):2324-35. Epub 2016 maja 23. PMID: 27216620. Działanie niebieskiego światła na mitochondria prowadzi do śmierci komórki przez nekroptozę.
- Integr Biol (Camb). 2017 05 22 ;9(5):436-443. PMID: 28386617. Wpływ światła niebieskiego na komórki nabłonka barwnikowego siatkówki przez urządzenia wyświetlające.
- Free Radic Biol Med. 1 lutego 2019 ;131:27-39. Epub 2018 27 listopada. PMID: 30496813 Ekspozycja na niebieskie światło in vitro powoduje toksyczność neuronów nerwu trójdzielnego i gleju poprzez zwiększone wytwarzanie nadtlenku i nadtlenku wodoru.
